PLATON

gutxi ezagutzen da oraindik ere Platonen bizitzaz eta badakiguna ere oso fidagarria ez dela ere badakigu.

atenasen jaio zen k.a 428. urtean, familia handikoa izan zen.

aipatzen da bere familiak poseidonekin zerikusia duela.

Ariston izan zen bere jaiotzako izena.

k.a 348.urtean hil zen.

platonen lanak oso osorik heldu zaizkigu garkora.

hontan oinarritzen da bere ideien teoria.

Galdera ontologikoa → Zer da errealitatea?
Galdera antropologikoa → Nola ezagutu daiteke errealitatea?

honek bi errealitate maila daudela adierazten digu: 

Ideien Mundua → bertan ideiak eta zenbakiak daude, hauek perfektuak, hilezkorrak, aldaezinak eta bakarrak direlarik.

Mundu Sentikorra → bertan objektu fisikoak eta irudiak daude, hauek ez-perfektuak, iraungikorrak, aldakorrak eta anitzak direlarik.

eta baita beste bi ezagutza maila:

Benetako ezagutza (episteme) → arrazoimenaren bitartez lortzen dena.

Sasi-ezagutza (doxa) → zentzuen bitartez lortzen dena.

antropologia ideiak ere bazituen:

Materiala den osagai bat → Gorputza

Ez-materiala den osagai bat → Arima

Beraz, Platonen ikuspegi antropologikoa dualista da.

Gorputza, gaitz guztien iturburua da. Bertatik pasioak, nahiak, desioak eta beharrak sortzen dira. Materiala izanik Mundu Sentikorreko errealitatea da eta gauza fisikoei dagozkien ezaugarriak ditu: materiala, ikusgaia, ez-perfektua, iraungikorra eta aldakorra.

Arima, berriz, goi-mailako errealitate espirituala da. Bertan gizakiaren goi-mailako gaitasun intelektualak kokatzen dira: adimena, pentsamendua, arrazoimena, etab. Gure benetako izaera da eta ideiei dagozkien ezaugarriak ditu: ez-materiala, ikusezina, perfektua, hilezkorra eta aldaezina. Platonek hiru arima mota bereizten ditu:

Arrazoizkoa → buruan dagoena eta pentsamenduak dira.

Suminezkoa → bularrean dagoena eta borondateak dira.

Irritsezkoa → sabelean dagoena eta instintuak, kinadak, sexua, etab dira.

Etika eta politika ideiak ere bazituen oingo hontan aipatuko ez ditudanak.

kursibas idatzitako zatiak wikipediatik kopiatuak dira teoriak izanik haiek kopiatzea onena iruditu zaidalako.

hemen duzue link-a, hurrengorarte.

http://eu.wikipedia.org/wiki/Platon

Leer más »

ARISTOTELES

Mazedoniako Stagira hirian jaio zen K. a. 384 urtean.

medikuntzaren eta biologiaren zale da.

logikaren sortzailea dela esan dezakegu.

dedukzioa da aristotelesen logikaren muina. indukzioari ere garrantzia eman zion.

ETIKA: 


Batzuentzat, zoriona, plazera, aberastasuna besteak bestean datza etikak, baina gizon jakintsua da helburua jarduera dela gizona, hau da, bizitza intelektualaren ariketa egokia da. Horrek ez du baztertzen zentzu plazer eta beste ondasunen gozamena moderatua da, baldin eta ez du eragotziegiaren kontenplazioa da. Oinarri honetan, Aristotelesek bertutea garatutako kontzeptua.Bertutea erdian datza. Zer esan nahi dut gizona da ekintza hori zuhurtzia edo gobernatzen. Ez dira bi bertute mota daude: dianoetic da (hau da, adimenez erlazionatzeko ariketa) eta etika (hau da, sentsibilitatea eta eragina erlazionatzea). Bertute guztiak errepikapenaren bidez eskuratutako ohiturak dira. Azken bertutea justizia, lege horiek errespetatu beste herritar batekin betetzen da. 

 
POLITIKA:

Aristoteles baterako, gizon bat "animalia politikoa" izaera da. Bakarrik animaliak eta jainkoak isolatuta bizi dira. Erreprodukzioa eta kontserbazioa gizonak elkarrekin bizitzen, lehen familia, eta ondoren herrian (familia elkarrekin) eta azkenik,hiri-egoera (ez gutxiegi ezta gehiegi pertsona) indar naturalak. Hiri-estatuaren funtzionamendu egokia bermatzen ez bakarrik elkartu testamentuak berean amaiera aldera, ere behar dira, zentzuzkoa eta egokia dela legeak errespetatzea ezberdintasun eta erantzukizun zibileko herritarrak askatasunean heztea (Aristoteles, bere Greziako klase pentsamoldea, ez du herritartasun edo emakumeen edo esklabo egiteko eskubidea ulertzen).

Dauden hiru gobernu legezko forma: monarkia, aristokrazia (onena bidezaraua) y republikaública (askoren Jaurlaritza). Gobernu forma zuzen bat dutenak Tirania, eta demokrazia (Aristoteles "demokrazia" pobreen gobernuak ekarri) bakarrik.Ezin duzu esan hiru zein den hobea, pertsona baten teoria, bereziki gobernu desberdinak historiko forma helburua ikerketa bat izango delako ondorioztatu behar da, eta egoera horren arabera egokiena bat eman Estatuko (Aristoteles bildu eta definitu 158 ikasketak estatuen konstituzioak). Hasiera batean, gobernu forma edozein dutenek gobernatzen ondo egiteko zuzentzen badu ona.

Leer más »

LAZKAO TXIKI ENGLISH BIOGRAPHY

It was born on the 15th of september of 1926 in Lazkao.

He died the 3th of april of 1993 in Donostia.


He started in "bertsolaritza" on 1943 in Basauri and Saiburu.


He win the "bertsos" cup of Gipuzkoa on 1964.

If I wake up in earlely morning 

I go out alwais, 

and i see you locking you to the sky 

to the sun part. 

The light of de sun 

he come from the east,

you are only mi childhood 

dawn of mi heart. 

Whit a light like the gold 

have cloth the blue sky, 

our god have many wonder 

make on the hi sky. 

We must need power 

and good beliefment, 

what wonder at dawn 

if we take care. 

I take out the sleepof mi bed and 

there the sun say fire, 

the same aspect that the hell 

you have it aside you; 

but you are youth day and 

you have mi in your hand, 

many congratulation in all day 

if you make mi breathe. 

Leer más »

BANDERAK

Zer da?

Bandera bat oihal, normalean angeluzuzen bat da, baina hainbat forma har ditzake, pertsona bat edo pertsona talde bat identifikatzeko erabiltzen da komunikatzeko erabil badaiteke ere.

Jatorria edo historia:

Jatorria vexsilioetan, hau da, antzinako erromatarrek erabilitako ikurretan du. Ondoren bisigodoek ere vexilioak erabiltzen jarraitu zuten. Baina gurutzadetararte ez ziren europara iritzi. Bandera nazional bezala zaharrena Danimarkakoa dela dirudi.

Formak:

Lauki zuzenak, karratuak, hirukiak edo “kornetak” izan daitezke.

Motak:

Pertsona berezienak;

Bandera pertsonala: barkuen patroienak

Bandera de rango: presidente, militar edo horrelakoen.

Gioia: gidatzen duena.

Estandartea.


Pertsona taldeenak;

Bandera nazionala: nazio baten bandera.

Bandera subnazionala: nazio bateko azpi egiturena.

Bandera supranazionala: barne organismoen.

Bandera pribatua: kluben eta horrelakoen bandera.


BANDERA BATZUK:
India:

Indiako bandera edo tiranga hiru barra horizontalez osatuta dago.

Lehena laranja, bigarrena, zuria eta azkena berdea.

Erdian Ashoka Chakra du, justiziaren errubeda dena.

Kolore laranjak, adorea sakrifizioa eta espiritua adierazten ditu.

Kolore zuriak, purutasuna eta egia.

Kolore berdeak, fedea eta fertilitatea adierazten ditu.

Bandera hau indiak Ingalaterrarengandik independentzia lortu baino egun batzuk arinago sortua izan zen.

Indian tiranga hitzak “tricolor” esan nahi du baina tiranga esatean banderrai egiten zaio erreferentzia.

Andorra:

Andorrako bandera 1866 an hartua izan zen eta geroxeago ofizialki onartua.

Hiru marra bertikalez osatuta dago, horia, urdina eta gorria.

Erdian Andorrako armarria ageri da.

Ofizialaz aparte beste era bateko banderak ageri dira, arruntena bandera zibila da beste herrialde batzuen antzekoa zena.

Esan daiteke Andorrako bandea, Espainiakoa eta Frantsesaren arteko fusio bat dela esan daiteke.

Ofizial bihurtu baino arinago aldaketa asko jasan zituen.

Batikano:
Batikanoko bandera bi kolore bertikalez osatuta dago bat horia eta bestea zuria.

Erdian bi giltza ditu gurutzatuta bat urrezkoa eta bestea zilarrezkoa.

Giltzak lazo urdin edo gorri batez loturik daude.

Giltzen gainean Papen tiara ageri da.

Urrezko giltza San Pedro rena da eta zilarrezkoak katolizismoaren boterea adierazten du.

Tiara hiru koroaz osatuta dago, bat artzainarena, bestea jaunarena eta bestea abade nagusiarena.

Leer más »

Alfred Hitchcock

Londresen jaio zen 1899ko abuztuaren 13an.


Thriller eta beldurrezko filmetan zen aditua.


Lanean Ingalaterran hasi bazen ere geroago 1938tik aurrera Estatu Batuetan egin zuen lan.


60 urtetan 50 film baino gehiago zuzendu zituen.


Ikusleen artean ospe handia hartu zuen baina kritikak ez zuen inoiz zuzendari onenen artean kokatu.


Rebecca izan zen Oscarra lortu zuen bere film bakarra. (beste lau alditan hautagai izan bazen ere)


1920. urtetik aurrera gidoilari, montadore edo zuzendari artistiko bezala egin zuen lan.


1928. urtean alaba bat izan zuen bere emazte "Patricia"rekin ondoren bere filmetako batean lan egingo zuenarekin.


1923. urtean number 13 film laburra enkargatu zioten baina produktoreak proyektua gelditu zuen.


1925ean bere ñehen film luzea, Alaitasunaren lorategia egin zuen.


Hitchock ingalarerran ikono bihurtu zen lan gutxi batzuekin.


1937an New York-era joan xen bere bamiliarekin.


Gizentazun morbidoa zuen eta 135 kg pisatzen zituen eta 40 kg galdu behar izan zituen.


1944an bere ekoiztetxe propioa sortu zuen.


1958an sari desberdinak lortu zituen.

• Urrezko  globoa
• Zilarrezko maskorra, Donostiko zinemaldian.

1959an bere fim onena konsideratuta dagoen, North by Northwest egin zuen.

1966-1969 artean kritika ugari jaso zituen bere azken bi filmengatik.

1968an ohorezko Oscarra eman zioten.

1979an American Film Institutekoek bere bizi osoko lanagatik sari bat eman zioten.

Leer más »

FARADAY-EN BIOGRAFIA

Faraday britainiar fisikaria Surrein ingalaterran jaio zen 1791ko irailaren 22an. Michaelen aita James Faraday izan zen eta Newingtonen jaiotakoa zen, Londres inguruan (Ingalaterra).

Ez zuen eskolara joateko aukera handirik izan eta, 13 urte zituenean, Michael lanean hasi beharrean izan zen eta Londresko azaleztaltzaile batekin ofizioa ikasten hasi zen. Han aritu zen 7 urtetan, zientziari buruzko liburu asko irakurri zuen eta, horrekin batera, Elektrizitatearekin zerikusia zuten esperimentuak ere burutu zituen, zientziarako grina betirako piztu zitzaiolarik. Hala ere, ez zekien ezer asko matematikaz, baina kalkulu diferentziala ez bazuen ezagutzen ere, grafikoak egiteko trebezia berezia erakutsi zuen.

1831n, bere esperimentu ospetsuak hasi zituen eta indukzio elektromagnetikoa aurkitu zuen.

• Elektrolisiaren bidez askatzen den sustantzia baten masa, elektrolitotik igaro den elektrizitate kantitatearekiko zuzenki proportzionala da. Beraz,                                                            
  m= clt [(masa = balore elektrokimikoa (c) x intentsitatea (l) x denbora (t)]

• Elektrizitate kantitate batek askatutako sustantzia ezberdinen masak zuzenki proportzionalak dira bere pisu baliokideekin. 

Faradayen esaerak:

• Beti eraman behar da libreta txiki bat, oharrak edozein momentutan hartu ahal izateko. 
• Komeni da posta trukea erruz erabiltzea. 
• Kolaboratzaileak izatea komeni da, ideiak elkar trukatu ahal izateko. 
• Eztabaidei ekidin. 
• Entzundako guztia egiaztatu. 
• Ez orokortu arin-arinka; ahalik eta zehatzen hitz egin eta idatzi.

Leer más »